San Pedronian vs. San Pedrense, Part 3

san pedronian vs. san pedrenseThis post is another addition to the debate about “San Pedronian vs. San Pedrense”. I really never thought that this discussion would inspire such passionate opinions from a few of our residents. But it seems that it has.

This  post is another comment sent to me by the same anonymous letter sender I referred to in this post: San Pedronian vs. San Pedrense: Another Open Letter. Now, before you go on reading that post, you must first read the letter  that inspired it, which is published in full here: Who Are We: San Pedronian vs. San Pedrense. I suggest that you read both posts as well as the comments because they are really insightful.

I also want to encourage you to read Ms. Elizabeth Medina’s post about this issue on her blog, With One Past. Her post “San Pedronian? Really?” is another well-written addition to this debate.

Without further ado, here’s the comment:

**********

Veronica,

Para sa ginoong sumulat sa ating alkalde, hindi naging malinaw na ang posisyon ko sa isyung ito’y parehong may tamang pinagbabatayan ang San Pedrense at San Pedronian sa impluwensyang Kastila at Amerikano. At hindi naging malinaw sa naturang manunulat na kasama rin sa intensyon ko ang palaganapin ang paggamit ng San Pedrense; iyon nga lamang ay hindi ko mahihigitan ang kanyang pagpupunyagi bilang pasimuno ng usaping ito?

Pambihira. Matapos kong sabihing dapat siyang papurihan bilang pasimuno ng usapin ng paggamit ng San Pedrense ay kabaligtaran naman ang sukli niya sa akin. Paano ang gagawin niya kung posisyon ko rin ang huwag hamakin ang paggamit ng San Pedronian? Sinabi ko nang mas ginagamit ko ang San Pedrense, kung bakit hindi niya ako itinuring na kasangga sa usaping ito?

Ano ang itinatawa niya sa paggamit ng San Pedronian? At sa kanyang pagtawa, hindi ba iyon nangangahulugan ng paghamak niya sa mga hindi gumagamit ng San Pedrense? Tahimik siya sa kaugnay na halimbawang Manileño vs. Manilan. Busy man siya o hindi, kailangan pa rin niyang ipagpatuloy ang kanyang sinimulang usapin. May katapusan naman ang lahat ng ito at alam niya iyon dahil manunulat siya. At swerte niya sa libreng espasyong ipinagkakaloob ng blog na ito.

Kwestiyonable ang aking bukas-liham pagka’t una sa lahat ay hindi ako nagpapakilala hanggang sa isinusulat ko ang komentong ito. Kwestiyonable man, ito’y hindi nangangahulugang walang kwenta sa mga mambabasa ng usaping ito; ni hindi rin ituturing nilang tanging ang mga nagpapakilala lamang ang may tamang ipinupunto. Dahil dito, Veronica, muli akong nagpapasalamat (1) sa espasyong ibinigay mo sa iyong malawak at patuloy pang lumalawak na blog, at (2) sa paggalang mo sa desisyon kong huwag lumantad sa usaping ito na bagamat may iniuusad ay nananatili pa ring hindi aktwal na kaso o kontrobersiya kung saan walang deklaradong aktwal na perwisyo at posibilidad ng perwisyo sa hinaharap (read: justiciable controversy).

Veronica, dati ang sabi niya ay hindi lang mali kundi maling-mali ang San Pedronian. Matapos siyang makabasa ng interaksyon, hindi na ngayon kasi raw: “Tama rin ang San Pedronian. Kaya lamang…” Sabay banggit ng problema niya sa mga ipinunto ko at kung anu-ano pang pinoproblema niya. Pero tanggap ko pa rin naman ang bagong pangyayari sa posisyon niya tulad din ng pagtanggap ng maraming lipunan sa minsanang pabagu-bagong desisyon ng kanila mismong mga Kataas-taasang Hukuman. Nangyayari iyon. Ewan ko lang sa pasimuno ng usaping ito kung tanggap niya sa sarili niya na nagbago ang posisyon niya. Kung hindi niya tanggap na nabutasan siya, huwag siyang mag-alala pagkat wala akong babawiing pagsaludo sa kanyang posisyong gamitin ang San Pedrense lalo pa’t patuloy niya raw itong pamumunuan matapos niyang sabihing hindi nagwawakas ang aksyon niya sa liham niya sa alkalde; katunayan nga’y pasimula pa lang naman daw iyon.

Mga karagdagan (walang nabago) sa aking posisyong parehong may tamang pinagbabatayan ang San Pedrense at San Pedronian, at hindi popular ang San Pedrense kaya palaganapin natin ito:

Sa pagpapalaganap ba ng San Pedrense, kailangan pang mamroblema sa San Pedronian? Sagot: Siyempre, maling mali iyon.

Sa aasahan nating pagpapalaganap sa pamumuno ni Ginoong Alas, hindi ba nararapat lamang na magtapos ito sa mahusay na pagtuturo ng kasaysayan ng San Pedro na may kinalaman/kaugnayan sa naunang demonym nila lolo’t lola at ng ating mga ninuno? Sagot: Oo, nararapat lamang na sa ganun magtapos, at huwag ipagpilitan ang ating pribadong aspirasyon.

Dahil ba San Pedronian ang gamit ng “iba” kay Ginoong Alas, kung kaya’t gusto nilang palitan at gawing Saint Peter o kung ano pang pangalan ang bayan ng San Pedro? Sagot: Not necessarily (hindi awtomatikong ganun ang pakahulugan).

Habang ipinagtatanggol – makatwirang ipinagtatanggol – ni Ginoong Alas ang pang-Kastilang demonym ng San Pedro, nabanggit niyang ang wikang Inggles ay “papalubog/papahina” na. Totoo. Pero para sa mga Pilipino sa lahat mang dako ng mundo, hindi lang sa Pilipinas, ito’y ituturing na masamang balita. Pero hindi kasing sama ng lumang balita na ang Espanyol ay hindi na opisyal na wika ng Pilipinas dahil niratipika natin ang Saligang-Batas noong 1987 na nagsasabing ang ating mga opisyal na wika ay (1) Filipino at, maliban kung itadhana ng batas, (2) Inggles. Konstitusyunal pa rin ang pagpo-“promote” ng Espanyol (at Arabic) subalit boluntaryo at opsyonal, hindi opisyal.

Kaya sa alegasyong “un-Filipino” ang may kaugnayan sa paggamit ng San Pedronian, ha?

Kaya sa sinasabi ni Ginoong Alas na “I may accept the demonym ‘San Pedronian’ only if it stands side by side with ‘San Pedrense’ which is not happening,” ha? Saka, sana maliwanagan ang mga mambabasa kung papaano ‘yung “side by side”; makabubuti kung makapagbibigay-halimbawa siya ng ganun. Kung hindi, subukan kong intindihin at tumawa siya kung mali ang pagkakaintindi ko. Baka… baka ganito ang kanyang ibig ipakaintindi: Kung may “Search for Outstanding San Pedronian” kang mababasa sa gusali ng munisipyo, meron ka ring mababasa doon na “San Pedrense.” At kung hinihingi ng espasyo na magbawas ng characters/words, di pa rin natin alam kung paano dedesisyunan ang kondisyong “side by side.”

Kaya gayon na lamang din ang limitasyon ko sa promosyon ng San Pedrense; mahirap nang tumbasan ang pagpupunyagi ng pasimuno ng usaping ito. Kung baga sa social networking site, mukhang hanggang “like” lang ako sa kabila ng paniniwala kong ito ang katumbas na demonym sa Espanyol at San Pedronian naman sa Inggles.
Meron akong tinutukoy sa sinasabi nilang pagsasalarawan sa ating bansa – “300 years in the convent” (pamamalagi ng mga Kastila) at ang “50 years in Hollywood” (pamamalagi ng mga Kano). Isang partida: Sa kabila ng mas matagal na pamamalagi ng mga Kastila ay hindi nagpadaig ang mga Kano; katunayan nito ay ang kaugnay na mga halimbawang Manilan vs. Manileño, saka San Pedronian vs. San Pedrense. Dahil dito’y sinasabi ko ring imateryal nang pag-usapan kung dapat pa bang itama ang umano’y mali sa paggamit ng San Pedronian.

Nakalulungkot bang isipin na ang San Pedronian ay mina-mali – ewan ko lang kung patuloy pang pagtatawanan – nang isang bihasa sa maliit na aspeto ng kasaysayan? Maaari. At mas nakalulungkot bang isipin kung iuugnay pa ito sa kawalang-galang sa pinanggalingan? Maaari rin. Pero alam kong hindi ako nag-iisa na may pang-tapat sa naturang tawa ni Ginoong Pepe Alas gaya ng:

“Wapakels” (A Pinoy slang for “I don’t care”).